Hoe een bezoek aan Auschwitz-Birkenau verloopt, uur voor uur
De meeste mensen komen bij het Gedenkteken aan met de regels gelezen, maar zonder idee hoe de dag eruitziet. Hier is hij, op volgorde en met echte tijden. Het geldt of je nu met ons vanuit Krakau reist of op eigen gelegenheid komt.
Waar de dag begint, en waarom dat niet is waar je het verwacht
We spreken af op de parkeerplaats bij Birkenau, niet bij Auschwitz I – dat verrast mensen, want het bezoek begint bij Auschwitz I.
Daar zijn twee redenen voor, allebei praktisch. Aan de kant van Birkenau is veel meer parkeerruimte, en de toiletten en het café daar zijn niet de plekken waar om negen uur 's ochtends iedere bezoeker in Oświęcim in de rij staat. En omdat het bezoek bij Birkenau eindigt, betekent daar beginnen dat je eindigt waar je auto staat, in plaats van drie kilometer verderop aan het eind van een lange dag.
Zoek het ontmoetingspunt van Royal Tours. Dat is een vast bord aan de muur van het bezoekerscentrum, geen bordje dat iemand omhooghoudt. Wij zijn de enige organisator bij het Gedenkteken die er een heeft. Je host staat er al voordat je aankomt, in kleding van Royal Tours.
Waar je naar zoekt. Een zwart bord met een gouden wapen en de woorden MEETING POINT in het wit, bevestigd aan de houten wand van het bezoekerscentrum.
Je host geeft je de toegangspassen van het Museum, het programma voor de dag en de praktische uitleg. Zo'n dertig minuten later vertrek je naar Auschwitz I.
Als je later bent
Die dertig minuten zijn er niet voor niets. Loop je vertraging op en blijf je met ons in contact, dan is er meestal een oplossing – vaak door je rechtstreeks naar de ingang van het Museum te sturen en je daar op te vangen. Het enige wat het onoplosbaar maakt, is stilte. Bel het nummer op je bevestiging.
Naar Auschwitz I
Je reist met onze eigen bus, die alleen voor onze groepen rijdt, volgens een schema dat is afgestemd op je toegangstijd.
Dit is het deel dat bezoekers onderschatten. Het alternatief is de pendelbus van het Museum, die iedereen vervoert die die dag op bezoek is en rijdt wanneer hij rijdt. Onze touringcar heeft negentig plaatsen en vervoert nooit meer dan zestig mensen; meestal zijn het er zo'n dertig. Niemand wacht op de volgende, en hij vertrekt wanneer je programma dat zegt.
Je tassen blijven in de bus. Het Museum staat binnen alleen kleine tassen toe, en wie op eigen gelegenheid komt, gebruikt meestal de bagageopslag en haalt zijn spullen achteraf weer op. Jij niet. Vindt de beveiliging iets waarvan je niet wist dat het verboden was – een zakmes in een dagrugzak is het bekendste voorbeeld – dan neemt je host het in bewaring en geeft het je aan het eind terug, in plaats van dat je moet kiezen tussen het kwijtraken of je toegangstijd missen.
Je host begeleidt je door de beveiligingscontrole en draagt je binnen over aan je gids van het Museum. Elke gids bij het Gedenkteken is erkend en in dienst van het Museum zelf; dat geldt voor die van ons en voor die van iedereen. Wij werken in het Engels, Duits en Frans.
De host gaat niet met je mee rond. Rondleiden binnen het Gedenkteken is de taak van medewerkers van het Museum, niet van ons.
Auschwitz I: ongeveer een uur veertig tot twee uur
De duur hangt af van je gids en van het aantal groepen dat die dag ter plaatse is. Er is geen vast script, daarom is dit een marge en geen getal.
De pauze: vijftien tot dertig minuten
Je host wacht op je als je naar buiten komt en rijdt je terug naar de parkeerplaats bij Birkenau – dezelfde plek waar je begon. Daar is de pauze, en daarom zijn de voorzieningen aan die kant belangrijk. De gids bepaalt hoe lang die duurt.
Birkenau: ongeveer een uur tot een uur twintig
Na de pauze loopt je host met je naar de poort van Birkenau en draagt je weer over aan je gids. Birkenau is open terrein en veel groter dan Auschwitz I. Het bezoek eindigt daar, bij de parkeerplaats. Reken in totaal op ongeveer vier uur ter plaatse.
Je toegangstijd
Het Museum wijst toegangstijden toe volgens een eigen rooster, dus de tijd die je bij het boeken kiest, is een verzoek. We bevestigen je definitieve tijd per e-mail, uiterlijk achtenveertig uur voor je bezoek.
Wijkt die bevestigde tijd meer dan twee uur af van de tijd die je hebt geboekt, dan beslis jij wat er gebeurt: we bieden je de dichtstbijzijnde andere datum aan, en als die niet past, krijg je je geld volledig terug. Gemeten ten opzichte van de tijd die je hebt geboekt, niet de tijd die wij krijgen toegewezen.
Wat je moet weten voordat je komt
- Identiteitsbewijs met foto. De namen op de boeking worden bij de ingang gecontroleerd en kunnen niet meer worden gewijzigd zodra de lijst naar het Museum is gegaan.
- Kleed je op buiten. Het grootste deel van het bezoek is in de open lucht, Birkenau biedt geen beschutting en de ondergrond is oneffen.
- Kinderen. Het Museum raadt het bezoek af voor kinderen onder de veertien.
- Toegankelijkheid. Een bezoek in een rolstoel is mogelijk en het Museum kan er een uitlenen, maar we raden het niet aan. Het terrein is niet toegankelijk gebouwd en de tentoonstellingen in de blokken zijn niet op wielen te bezoeken. Maak je je zorgen over je mobiliteit, schrijf ons dan voordat je boekt; we vertellen je eerlijk wat je wel en niet zou zien.
- Fotograferen. Toegestaan in de meeste ruimtes, zonder flits. Verboden in de ruimte met het haar van de slachtoffers en in de kelders van Blok 11.
Iets wat wij kunnen zeggen en de meeste organisatoren niet
Sinds 1 september 2018 heeft iedereen die met ons reisde het Gedenkteken met een gids bezocht. Niemand is naar Oświęcim gebracht zonder bevestigde toegang.
Dat klinkt als een vreemde mededeling, tot je weet wat het Museum publiekelijk heeft gezegd over organisatoren die tours verkochten zonder toegang te regelen, vertrektijden naar het midden van de nacht verschoven en het Museum daar de schuld van gaven.
Om even precies te zijn over de andere kant: een paar keer per jaar kunnen we voor een geboekte datum geen gids van het Museum krijgen. We bieden dan een andere datum aan, en als die niet past, krijg je je geld volledig terug. Dat treft zo'n honderd tot honderdvijftig mensen per jaar op ongeveer vijftigduizend – ruwweg drie boekingen op de duizend. Gebeurt het, dan hoor je het uiterlijk de dag ervoor van ons. Nooit op de ochtend van je bezoek.
Als je op eigen gelegenheid komt
Alles hierboven vanaf het ontmoetingspunt geldt ook voor jou. De toegangspassen, de host, de transfer tussen de twee locaties, de tassen in de bus – dat is de dienst, en die werkt hetzelfde of je nu in ons voertuig aankomt of in je eigen.
Wil je liever dat wij rijden, dan haalt onze chauffeur je op bij je hotel of bij ons vertrekpunt in Krakau. Hij spreekt vloeiend Engels en kent de organisatie van de dag en de regels van het Museum goed genoeg om je vragen onderweg te beantwoorden.